Linia mistrzów

YOGA KORUNTA

Początków mistrzowskiej linii nauczycieli Ahstanga Vinyasa Jogi należy doszukiwać się w osobie Vamana Rishi’ego, któremu przypisuje się skomponowanie tekstu Yoga Korunta. Ten zaginiony manuskrypt, jak się powszechnie uważa, zawierał opisy różnych grup asan, jak również wysoce dopracowane nauki vinyasy, drishti, bandh oraz mudr, a także nauki ogólne. Ów tekst został prawdopodobnie przekazany metodą ustną Sri Tirumulai Krishnamachary’i przez jego nauczyciela Ramę Mohana Brahmacari’ego w początkach XX w. Następnie tekst ten został przekazany przez T. Krishnamacharyę jego uczniowi K. Pattabhiemu Joisowi w trakcie jego nauki w Mysore, okresu, którego początek datuje się na rok 1927.  Uważa się, iż tekst ów był ułożony w zwrotki złożone z rymowanych sutr, w sposób charakterystyczny dla przekazów ustnych na subkontynencie indyjskim.

YOGESHWARA RAMAMOHAN BRAHMACARI

Niewiele wiemy również niestety o osobie nauczyciela T. Krishnamachary’i, oprócz tego, iż prowadził własny aśram w jaskini u stóp Mount Kailash, w tybetańskiej części Himalajów. W początkach wieku XX jego uczniem był właśnie Krishnamachary’a i w trakcie szkolenia przekazał mu on m.in. tekst Yoga Korunta.

SRI TIRUMALAI KRISHNAMACHARYA

Jeden z najbardziej wpływowych nauczycieli jogi naszych czasów urodził się 18 listopada 1888 w miejscowości Muchukundapuram w stanie Karnataka, w Indiach. Jego ojciec Sri Tirumalai Srivinasa Tattacharya był uznanym nauczycielem Wed oraz pierwszym nauczycielem jogi młodego Krishnamachary’i – pod jego nadzorem w wieku sześciu lat rozpoczął on naukę sanskrytu. Po śmierci ojca w wieku lat 10-ciu Krishnamacharya wraz z matką (Shrimati Ranganayakamma) oraz rodzeństwem przeprowadzili się do Mysore, gdzie Krishnamacharya rozpoczął bardziej formalną edukację w Chamaraj Sanskryt College. Lata młodości Krishnamacharya poświęcił w znacznej mierze studiowaniu sześciu darshan (gałęzi ortodoksyjnej filozofii indyjskiej):

• vaiseśika (szkoła empiryczna lub atomizm),
• njaja (logika),
• sankhja (silnie dualistyczna wykładnia teoretyczna umysłu i materii),
• mimamsa (szkoła antyascetyczna i antymistyczna),
• wedanta (dominujący prąd hinduizmu oparty na studiach tekstów wedyjskich) oraz
• joga.

W wieku lat 18 Krishnamacharya opuścił Mysore i rozpoczął naukę na Uniwersytecie w Benares. Podczas studiów skupił się głównie na logice oraz Sanskrycie, ucząc się od „jednego z najwybitniejszych znawców gramatyki tamtych czasów”, Brahmashri Shivakumara Shastry. Po zakończeniu studiów w Benares w 1909 powrócił do Mysore, gdzie kontynuował swoje studia wedanty oraz uczył się gry na instrumencie strunowym wina. W 1914 roku ponownie wyjechał do Benares i wstąpił do Queens College, gdzie uzyskał kilka certyfikatów nauczycielskich. W pierwszym roku studiów, nie posiadając finansowego wsparcia, utrzymywał się z „religijnej jałmużny”, przestrzegając specjalnego rytuału, według którego codziennie odwiedzał siedem domostw, oferując modlitwę w zamian za mąkę, którą mieszał z wodą na podpłomyki. Ostatecznie Krishnamacharya opuścił Queens College, aby studiować saddarśana (sześć darśan) wedyjskiej filozofii na Patna University. Otrzymał również stypendium, by studiować ajurwedę u Vaidy’i Krishnakumara z Bengalu.

Przez cały ten czas Krishnamacharya ćwiczył jogę, której, oprócz swojego ojca, uczył się również od Sri Babu Bhagwana Das’y, zdał również egzamin Sankhya Yoga Examination w Patnie. Podczas akademickich wakacji Krishnamacharya często podróżował w Himalaje. W 1919 roku dzięki wsparciu i za pozwoleniem Wicekróla Indii Lorda Irwina udał się na naukę do Ramamohana Brahmacary’iego, do jego aśramu u stóp Mount Kailash, gdzie spędził siedem i pół roku, studiując Jogasutry Patanjalego, ucząc się asan i pranajamy oraz zgłębiając terapeutyczne aspekty jogi. Wtedy opanował między innymi tekst Yoga Korunta w języku Gurkha. Jak utrzymuje tradycja, pod koniec okresu studiów u Ramamohana Brahmacary’i Krishnamacharya zapytał, jakiej zapłaty oczekuje tenże za swoje nauki. W odpowiedzi usłyszał: „Ożeń się, miej dzieci i nauczaj jogi”.

Po zakończeniu nauki w Himalajach Krishnamcharya powrócił do Varanasi. W 1925, spełniając życzenie swojego guru wziął ślub z Namagiriammal, z którą miał trzech synów: T.K. Srinivasana, T.K.V. Desichakara oraz T.K. Sribhashyama.

Na życzenie Maharadży Mysore, który był pod wielkim wrażeniem dokonań i umiejętności młodego uczonego i jogina, Krishnamacharya otworzył w Mysore Yogashalę (szkołę jogi). Ponieważ w owym czasie wielu spośród jego uczniów byli to młodzi chłopcy, z myślą o nich opracował styl Ashtanaga Vinyasa Jogi, który uwzględniał ich potrzeby fizycznego rozwoju. W trakcie pobytu w Mysore Krishnamacharya studiował również ajurwedę oraz njaję (szkołę filozofii indyjskiej kładącą nacisk na logikę i epistemologię).

Opuściwszy Mysore Krishnamacharya przeniósł się do Bangalore, a następnie został zaproszony do Chennai – czwartego pod względem wielkości miasta w Indiach. Tam żył i nauczał aż do roku 1989, kiedy w wieku stu lat popadł w śpiączkę i zmarł. Chociaż przez wielu nazywany Wielkim Mistrzem Jogi, Krishnamacharya zawsze określał siebie za ucznia, ponieważ odczuwał, iż wciąż: „uczy się na nowo, odkrywa i eksperymentuje” ze swoją praktyką.

Ceniony nie tylko jako wybitny jogi, lecz również jako naukowiec, Sri T. Krishnamacharya opierał swoją terapię jogą na bardzo dokładnej diagnozie stanu pacjenta: badał jego puls, kolor skóry, słuchał jego oddechu, etc. W trakcie diagnozy, w którymś jej momencie pytał pacjenta, czy gotowy był poddać się jego opiece dla przywrócenia harmonii między ciałem, umysłem i duchem, wiedząc, że efektywna terapia musi być oparta na pełnym zaufaniu pacjenta. Jeśli odpowiedź brzmiała tak, podejmował się terapii, w przeciwnym wypadku odsyłał pacjenta z powrotem. Będąc uznanym lekarzem ajurwedyjskim, Krishnamacharya łączył metody jogi z zastosowaniem praktyk medycyny ajurwedyjskiej, jak: odpowiednia dieta, leki ziołowe i terapie oczyszczające.

Sri T. Krishnamacharya był bardzo silnie związany z religijną tradycją Wisznuizmu, w której się wychował. Podkreślał on silnie znaczenie tradycji i rytuału, ubolewając nad tym, iż w dzisiejszych czasach wiele z tradycyjnej wiedzy uległo zapomnieniu. Kładł nacisk na potrzebę ponownego zbadania i odzyskania (punaranweśana) dawnych praktyk i rytuałów, po to by przywrócić wiedzę naszych przodków, która uległa zatraceniu. Jego dzieło polegało w znacznej mierze na umiejętności interpretacji starożytnej tradycji i wiedzy jogicznej i jej adaptacji do współczesnych warunków. Nie wahał się on na przykład zaadoptować ćwiczenia brytyjskiej musztry wojskowej do swojego systemu ćwiczeń fizycznych hatha jogi oraz opracowywać nowe, innowacyjne sposoby praktyki dostosowane do indywidualnych umiejętności jego uczniów. Dzięki temu na jego naukach oparte zostały tak popularne dziś i różniące się w technicznych szczegółach style jogi, jak Ashtanga Vinyasa Sri Pattabhiego Joisa czy Joga Iyengara, lecz również style i nauka Indry Devi, Srisvaty Ramasvamiego czy T.K.V. Desichakara.

SRI KRISHNA PATTABHI JOIS

Sri Krishna Pattabhi Jois urodził się 26 lipca 1915 roku w niewielkiej miejscowości Kowshika w południowych Indiach. Mimo niewielkich jej rozmiarów (ok. 500 mieszkańców) w miejscowości znajdowały się 2 świątynie hinduistyczne o kilkusetletniej tradycji, wokół których koncentrowało się duchowe życie mieszkańców miejscowości. Od dzieciństwa młody Krishna uczony był starożytnych tekstów wedyjskich oraz rytuałów religijnych hinduizmu.

W wieku lat 12 młody Krishna Pattabhi Jois zetknął się po raz pierwszy z jogą w trakcie pokazu w szkole średniej w leżącej nieopodal miejscowości Hassan. Prowadzącym demonstrację był jego późniejszy nauczyciel Sri T. Krishnamacharya. K. Pattabhi Jois zgłosił się do niego następnego dnia i wkrótce rozpoczął praktykę, którą kontynuował codziennie do wieku lat 14, kiedy to dostąpił inicjacji na bramina, a jego Mistrz opuścił Hassan i udał się w dalszą podróż po świecie.

W 1930 roku K. Pattabhi Jois rozpoczął studia w Sanscrit University w Mysore. Studia zakończył sukcesem. Dwa lata później na pokazie jogi spotkał swojego Mistrza Sri T. Krishnamachary’ę i odnowili swoją znajomość. K. Pattabhi Jois wielokrotnie asystował mu w zajęciach w prowadzonej przez niego yoga-shali w pałacu maharadży Krishny Rejandry Wodeyara. Jois pozostał z Krishnamachary’ą aż do roku 1941, kiedy ten – po śmierci maharadży – opuścił Mysor.

K. Pattabhi Jois pozostał w Mysore i w roku 1937 ożenił się z Savitrammą, z którą mieli troje dzieci o imionach: Manji, Ramesh oraz Saraswati. W latach 1937-1973 kontynuował nauczanie w Sancrit College maharadży, uzyskując w 1956 tytuł widwan (indyjska profesura). W 1948 roku założył w Mysore Ashtanga Yoga Research Institute (obecnie Sri K Pattabhi Jois Ashtanga Yoga Institute).

Sri K. P. Jois należy do najbardziej wpływowych nauczycieli i propagatorów jogi na Zachodzie. Począwszy od 1974 podróżował do Ameryki Południowej oraz USA (między innymi wielokrotnie do miejscowości Enicitas w Kalifornii), gdzie nauczał jogi, prowadził wykłady i brał udział w licznych konferencjach nt. jogi. W jego szkole w Mysore uczyli się jogi wybitni przedstawiciele światowej Ashtanga Vinyasa Jogi, jak również znane gwiazdy amerykańskiej sceny filmowej i muzycznej, jak: Madonna, Sting czy Gwyneth Paltrow. Ośrodek w Mysore uznawany jest za światowe centrum stylu Ashtanga Vinyasa, zaś certyfikat nauczycielski tradycyjnie przyznawany jest uznaniowo przez samego Gurujiego. W roku 1958 K.P. Jois napisał swoją książkę Yoga Mala, która wydana została po raz pierwszy w 1964. Powstał również film o nim w reżyserii Roberta Wilkinsa. Guruji odszedł śmiercią naturalną 18 maja 2009 roku, w wieku lat 93.

R. SHARATH

Wnuczek Sri. K. Pattabhiego Joisa, wychowany w rodzinie joginów (wybitnymi nauczycielami jogi są jego matka Saraswati oraz wujek Manju – dzieci K. Pattbhiego Joisa), który asystował mu od 19-ego roku życia w prowadzeniu zajęć, jest obecnie głową Sri K Pattabhi Jois Ashtanga Yoga Institute (znanego poprzednio jako Ashtanga Yoga Research Institute) w Mysore. Podróżuje on po całym świecie, popularyzując i ucząc stylu Ashtanga Vinyasa Jogi, między innymi był również i w Polsce. Pod okiem Sri K. Pattabhiego Joisa R. Sharath opanował pięć pierwszych serii Ashtanga Vinyasa Jogi, obecnie pracuje nad najtrudniejszymi asanami szóstej, ostatniej vinyasy. Gdy nie podróżuje mieszka i naucza w Mysore wraz ze swoją żoną Shruthi oraz córką Shradhą.